De meeste mensen kijken tijdens een stadswandeling naar de winkelramen, de kaart of hun gsm. Maar boven de winkels begint een tweede stad, vol gevels, ornamenten en verhalen. Die kun je gratis bekijken, op je gemak, en ze vertellen veel over de mensen die er vroeger woonden en werkten. Het enige wat je nodig hebt, is de gewoonte om af en toe je hoofd op te heffen.
Wat er allemaal te zien is
Begin met de dakranden en de topgevels. Sommige zijn getrapt, andere golvend of puntig, en elke stijl vertelt iets over een tijdperk. Kijk naar de ramen: hun vorm, de lijsten eromheen en de manier waarop ze verdeeld zijn. Let ook op de kleuren van de gevels. In één straat kun je een hele geschiedenis aflezen, van eenvoudige huizen tot trotse herenhuizen.
Zoek naar de kleine details. Boven een deur kan een gevelsteen zitten met een afbeelding of een korte tekst, een uithangbord uit vroegere tijden, een gietijzeren balkonrekje of een beeldhouwwerkje op een hoek. Ze zijn makkelijk te missen, maar als je ze eenmaal ziet, zie je ze overal. Maak er foto's van of teken ze, en vergelijk ze later met wat je elders vindt.
Kijk veilig omhoog. Blijf niet midden op het voetpad staan, want je staat dan iedereen in de weg, en let op het verkeer. Kies een rustige plek, zoals een plein of een zijstraat, en bekijk daar de gevels. Een terrasje is ook een goede plek: met een koffie in de hand heb je alle tijd om te kijken en de sfeer te proeven.
Vraag het aan de mensen. Als je een mooi huis ziet, kun je de mensen in de buurt vragen wat het is geweest en waarom het er zo uitziet. Vaak weten buurtbewoners of winkeliers een verhaal. En kijk op verschillende momenten van de dag: in het avondlicht lijken gevels warmer en dieper. Je zult merken dat elke straat een eigen gezicht heeft. Ga ook eens op een bankje zitten en kijk een tijdje naar één enkel huis: je ziet er telkens iets nieuws aan.
